Kulak Burun Boğaz (KBB) Hastalıkları ve Baş-Boyun Cerrahisi, kulak, burun, boğaz ve baş-boyun bölgesindeki organların sağlık sorunlarının tanı ve tedavisi ile ilgilenen tıp dalıdır.
Bu Bölümde Neler Tedavi Edilir?
Kulak Hastalıkları
İşitme kaybı, kulak enfeksiyonları (akut, kronik enfeksiyonlar, kolesteatom), kulakta sıvı birikmesi (effüzyonlu otitis media), otoskleroz, kulak zarı delinmesi, kulak çınlaması, baş dönmesi (vertigo) gibi sorunların tanı ve tedavisi yapılır.
Burun ve Sinüs Hastalıkları
Burun tıkanıklığı, sinüzit, burun alerjileri, geniz eti, burun kanamaları, koku alamama gibi şikâyetler değerlendirilir. Hastaların tanısı konur ve tedavisi yapılır.
Boğaz, Oral Kavite ve Larenks Hastalıkları
Bademcik ve geniz eti sorunları, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, boğaz enfeksiyonları, dil ve ağız yaraları, horlama ve uyku apnesi gibi rahatsızlıklar ele alınır ve gerekli tedavileri yapılır.
Baş-Boyun Cerrahisi
Tükürük ve tiroid bezi hastalıkları, boyun kitleleri, yüz ve boyun bölgesindeki iyi huylu ya da kötü huylu tümörlerin tanı ve tedavisi yapılır.
Çocuk KBB Hastalıkları (Pediatrik KBB)
Çocuklarda sık görülen kulak, burun ve boğaz enfeksiyonlarının yanı sıra işitme kaybı, kulakta sıvı birikmesi, doğumsal işitme sorunları, horlama, uyku apnesi, üst havayolu solunum problemleri, ses kısıklığı, geniz eti ve bademcik problemleri, alerjik rinitler, burun kanaması ve baş-boyun bölgesindeki yapısal bozuklukların takip ve tedavisi yapılır.
KBB hekimleri, hastalıklara göre ilaç tedavisi uygular, gerektiğinde cerrahi girişimler yapar. Amaç; hastanın işitme, solunum, çiğneme, yutma, tat, koku ve ses gibi yaşamsal duyularını korumak ve yaşam kalitesini artırmaktır.
Pediatrik Kulak Burun Boğaz (Çocuk KBB) Nedir?
Pediatrik Kulak Burun Boğaz (Çocuk KBB), bebek ve çocuklarda kulak, burun, boğaz ve baş-boyun bölgesinde görülen hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir alandır.
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları ve Baş-Boyun Cerrahisi Hangi Hastalıklarla İlgilenir?
Kulak Burun Boğaz (KBB) Hastalıkları ve Baş-Boyun Cerrahisi, kulak, burun, boğaz ile baş-boyun bölgesinde görülen birçok rahatsızlığın tanı ve tedavisiyle ilgilenen tıp alanıdır. Hem ilaçla tedavi hem de gerektiğinde cerrahi müdahaleler bu bölümde yapılır.
1. Kulak Hastalıkları
- Serumen (kulak kiri, buşon)
- Orta kulak iltihabı (akut ve kronik otit, kolesteatom)
- Kulakta sıvı birikmesi ve işitme kaybı
- Kulak çınlaması (tinnitus)
- Baş dönmesi ve denge bozuklukları (vertigo)
- Otoskleroz
- Kulak kepçesi ve kulak zarı hastalıkları
- Doğumsal veya sonradan gelişen işitme sorunları
2. Burun ve Sinüs Hastalıkları
- Septum deviasyonu (burnun ortasındaki septumun eğriliği)
- Konka hipertrofisi (burun eti şişliği)
- Nazal polip
- Sinüzit (akut ve kronik)
- Rinitler (alerjik, non-alerjik rinitler)
- Burun kanamaları
- Burun ve sinüs tümörleri
3. Boğaz ve Larenks (Gırtlak) Hastalıkları
- Bademcik ve geniz eti büyümesi / enfeksiyonları
- Ses kısıklığı, ses telleri sorunları (nodül, polip, kist, spazmotik disfoni)
- Yutma güçlüğü (disfaji)
- Dil ve ağız hastalıkları
- Horlama ve obstrüktif (tıkayıcı) uyku apnesi
- Larenks iltihapları ve tümörleri
4. Baş-Boyun Cerrahisi
- Tükürük bezi hastalıkları (taş, iltihap, tümör)
- Boyun kitleleri ve lenf bezi hastalıkları
- Yüz, çene, ağız ve boyun bölgesinde görülen iyi huylu veya kötü huylu tümörler
- Konjenital (doğumsal) boyun kistleri
- Tiroid bezi hastalıkları
5. Çocukluk Çağı KBB Hastalıkları
- Effüzyonlu otitis media (kulakta sıvı toplanması), tekrarlayan kulak enfeksiyonları
- Adenoid hipertrofisi ve tonsiller hipertrofi (geniz eti ve bademcik büyümesi)
- Çocuklarda horlama ve uyku apnesi
- Sık tonsillit (bademcik iltihabı)
- İşitme problemleri
Tanı Yöntemleri
- Enfeksiyonlar için boğaz kültürü ve üst solunum yolu viral hastalık etkenleri paneli
- Kulak muayenesi (Otoskopi, Mikroskopi): Kulak zarı, orta kulak ve dış kulak yolunun ayrıntılı incelenmesi
- Burun ve sinüs muayenesi (Nazal endoskopi): İnce kamera ile burun ve geniz bölgesinin görüntülenmesi
- Boğaz ve larenks muayenesi (Endoskopi, Laringoskopi): Ses telleri ve boğazın kamera ile değerlendirilmesi
- Denge ve işitme testleri (Odyometri, Timpanometri, Vestibüler testler): İşitme kaybı veya baş dönmesinin nedenini anlamak için yapılan ölçümler
- Boyun ultrasonu ve görüntüleme yöntemleri (BT, MR): Tiroid, tükürük bezleri, lenf bezleri gibi yapıları incelemek için
- Laboratuvar testleri: Enfeksiyon, alerji veya tiroid gibi sorunları araştırmak için kan testleri
- Biyopsi: Şüpheli doku veya kitlelerden küçük bir parça alınıp mikroskop altında incelenmesi
İlaç Tedavileri
- Kulak, burun, boğaz ve baş-boyun bölgesinde izlenen enfeksiyonlarda antibiyotik ve diğer ilaç tedavisi
- Alerjilerde burun spreyleri, antihistaminikler
- Ağrı ve iltihap için ağrı kesici/anti-inflamatuvar ilaçlar
- Baş dönmesi ve çınlama için ilaç tedavileri, kulak içi enjeksiyonlar
Cerrahi Yöntemler
- Tonsillektomi / Adenoidektomi: Bademcik ve geniz etinin alınması veya bademcik küçültülmesi
- Sinüs cerrahisi (endoskopik yöntemlerle): Kronik sinüzit tedavisi
- Kulak ameliyatları: Kulak zarına ventilasyon tüpü uygulaması, orta kulak iltihabı, kulak zarı onarımı, işitme protezleri, iç kulak operasyonları, kepçe kulak ameliyatları
- Burun ameliyatları: Burun eti küçültme, burun eğriliği (deviasyon) düzeltme
- Larenks ve vokal kord (ses telleri) ameliyatları
- Tükürük bezi ve boyun kitleleri, tiroid ameliyatları
- Endoskopik işlemler: Kulağı, burunu, orofarenks, hipofarenks ve larenksin tanı ve tedavi amaçlı değerlendirilmesi
- Odyolojik ve vestibüler rehabilitasyon: İşitme cihazları, koklear implant, çınlama ve baş dönmesi tedavileri
- Ses ve konuşma terapisi: Ses telleri veya konuşma bozukluklarında egzersiz ve terapi
- Onkolojik tedaviler: Baş-boyun bölgesindeki tümörlerde cerrahi
Sık Sorulan Sorular
Kulak ile İlgili Sorular
Kulak çınlaması neden olur, tedavisi var mı?
Birçok nedeni olduğu için mutlaka hekime gidip muayene olmak gerekir. Çınlamanın nedenine göre değişik tedavi yöntemleri bulunmaktadır.
İşitme kaybım geri döner mi?
İşitme kaybına neden olan hastalığın durumuna göre geri dönebilir. Bu nedenle doktora erken başvurmak çok önemlidir.
Kulak temizliği için kulak çubuğu kullanmalı mıyım?
Hayır, kesinlikle kullanmamalısınız. Kulak çöpü kulak kepçesindeki girinti ve çıkıntıları temizlemek için kullanılır, kulak yolunun içinde kullanılmaz.
Çocuğumun kulağında sıvı birikmesi işitme kaybı yapar mı, ameliyat gerekir mi?
Evet, işitme kaybı yapabilir. Hastanın yaşına ve takip durumuna göre ameliyat etmek gerekebilir.
Burun ile İlgili Sorular
Sürekli burun tıkanıklığım neden oluyor?
Birçok nedeni vardır. Bu nedenle mutlaka KBB Hastalıkları uzmanına başvurmalısınız.
Alerjik nezle tamamen geçer mi?
Tamamen yok etmek her zaman mümkün olmasa da, tedaviyle alerjik nezle büyük ölçüde kontrol altına alınır ve hastalar normal yaşamlarına devam edebilir.
Burun kemiği eğriliği (deviasyon) ameliyatı nefes darlığımı düzeltir mi?
Eğer tıkanıklığa neden olan sadece septum deviasyonu ise düzelir. Ancak genellikle alt konkaların küçültülmesi de bu operasyona ek olarak yapılması gerekir.
Burun kanamaları tehlikeli midir?
Burun kanamaları çoğu zaman basit nedenlerden olur ve tehlikeli değildir. Özellikle çocuklarda ve gençlerde genellikle burun içindeki damarların hassasiyetinden kaynaklanır. Ancak kanama çok sık tekrar ediyorsa, uzun süre durmuyorsa, tek taraflı ve şiddetliyse veya başka hastalıklarla birlikteyse mutlaka doktora başvurmak gerekir.
Boğaz ve Larenks ile İlgili Sorular
Bademciklerim sık sık iltihaplanıyor, ameliyat şart mı?
Her bademcik iltihabında ameliyat gerekmez. Ancak yılda 6 defadan fazla bademcik iltihabı geçiriliyorsa, iltihaplar çok ağır seyrediyorsa, apse yapıyorsa veya uykuda nefes durması (apne) gibi sorunlara yol açıyorsa ameliyat önerilebilir.
Geniz eti çocukta mutlaka alınmalı mı?
Geniz eti (adenoid) her çocukta alınmaz. Ama geniz eti büyüyüp nefes almayı zorlaştırıyorsa, sürekli ağızdan nefes alma oluyorsa, horlama ve uyku apnesi yapıyorsa veya sık kulak iltihabına yol açıyorsa ameliyatla alınması gerekir.
Ses kısıklığı neden olur, hangi durumda ciddi bir sorun olabilir?
Ses kısıklığı genellikle enfeksiyonlar, sesin fazla kullanılması, reflü ya da alerji gibi durumlardan olur. Ancak iki haftadan uzun süren ses kısıklığı, sigara içen kişilerde ortaya çıkan, boğazda kitle hissi veya yutma güçlüğü ile birlikte olan ses kısıklığı ciddi bir hastalık belirtisi olabilir (ses teli nodülü, polipi, kisti veya nadiren larenks kanseri).
Boğaz reflüsü nedir, nasıl tedavi edilir?
Boğaz reflüsü (larenfaringeal reflü), mide asidinin yemek borusundan yukarı çıkarak boğaza ve ses tellerine ulaşmasıdır. Bu durum; boğazda yanma, gıcık öksürüğü, ses kısıklığı, boğazda takılma hissi gibi şikâyetlere yol açar. Medikal ve gerekirse cerrahi tedavi uygulanır.
Tıkayıcı uyku apnesi tehlikeli midir, tedavisi nasıl yapılır?
Tıkayıcı uyku apnesi, uykuda solunumun üst havayolundaki kapanmaya bağlı durmasıdır. Kalp, tansiyon ve beyin damar hastalıkları riskini artırabilir. Yaşam değişikliği, ağız apareyler, cerrahi ve PAP cihazı gibi tedavi yöntemleri mevcuttur. Hastanın durumuna göre uygun tedavi yöntemleri ile başarılı bir şekilde tedavi edilir.
Baş-Boyun ile İlgili Sorular
Boynumdaki şişlik tehlikeli midir?
Boyundaki şişliklerin çoğu enfeksiyona bağlı lenf bezlerinin büyümesi ile oluşur. Bu durumda mutlaka Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı değerlendirmelidir. Şişlik uzun süredir geçmiyorsa, giderek büyüyorsa, sert ve ağrısızsa, beraberinde ateş, gece terlemesi veya kilo kaybı varsa tehlikeli olabilir.
Tükürük bezimde taş neden oluşur, tekrarlar mı?
Tükürük bezi taşı, tükürüğün içindeki minerallerin zamanla birikmesiyle oluşur. Az su içmek, tükürük akışını azaltan ilaçlar veya sık enfeksiyonlar buna zemin hazırlayabilir. Taş çıkarıldığında genellikle sorun düzelir. Bol su içmek ve ağız kuruluğundan kaçınmak tekrar riskini azaltır.
Baş dönmesi hangi durumlarda ciddi bir hastalık belirtisidir?
Baş dönmesi birçok nedenden dolayı olabilir, en sık iç kulak hastalıklarından görülür. Baş dönmesine şiddetli baş ağrısı, çift görme, konuşma bozukluğu, kol-bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa, ani işitme kaybı veya kulakta çınlama ile birlikte oluyorsa, sürekli ve giderek kötüleşen bir baş dönmesi varsa veya travma sonrası başlamışsa mutlaka KBB hastalıkları uzmanına muayeneye gidilmesi gereklidir.
