Dentoalveolar cerrahi; dişleri, diş eti dokularını ve dişleri taşıyan çene kemiği bölümünü (alveol kemiği) kapsayan cerrahi girişimlerin genel adıdır. Bu işlemlerin temel amacı; ağrı ve enfeksiyonu kontrol altına almak, fonksiyonu geri kazandırmak, ağız sağlığını korumak ve implant, ortodonti veya protez gibi tedaviler için sağlıklı bir zemin hazırlamaktır.
Önemli Not: Dentoalveolar cerrahi, “ağız, diş ve çene cerrahisi” disiplininin temel bir alt başlığıdır. Çene kırıkları veya ileri yüz iskeleti operasyonları farklı bir kapsamda değerlendirilir.
Dentoalveolar Cerrahi Hangi İşlemleri Kapsar?
Uygulamalar hastanın klinik ihtiyacına göre şekillenir. En sık gerçekleştirilen işlemler şunlardır:
-
Gömülü Diş ve 20’lik Diş Cerrahisi: Yarı gömülü veya tam gömülü dişlerin çekimi; enfeksiyon ve komşu diş hasarı riskinin yönetimi.
-
Zor Diş Çekimi ve Kök Ucu Kırıkları: Çekim sırasında oluşan veya mevcut olan kırık köklerin güvenli şekilde uzaklaştırılması.
-
Apikal Rezeksiyon ve Periapikal Cerrahi: Kanal tedavisine rağmen iyileşmeyen kök ucu lezyonlarına doğrudan cerrahi müdahale.
-
Çene Kisti Cerrahisi: Kistlerin tipine ve boyutuna göre enükleasyon veya dekompresyon yöntemleriyle temizlenmesi.
-
Biyopsi ve Lezyon Eksizyonu: Ağız içi yumuşak doku lezyonlarının tanısı için örnek alınması veya lezyonun tamamen çıkarılması.
-
Alveoloplasti ve Kret Düzeltmeleri: Protez uyumunu artırmak için kemik yüzeyindeki keskin çıkıntıların giderilmesi ve düzenlenmesi.
-
Frenektomi: Dil veya dudak bağının fonksiyonel sorun yarattığı durumlarda yapılan cerrahi düzenleme.
-
İmplant Öncesi Hazırlık: Kemik hacmini artırma (alveolar kret artırımı), soket koruma ve yumuşak doku operasyonları.
Tanı ve Değerlendirme Süreci
Başarılı bir cerrahi süreç için izlenen adımlar:
-
Klinik Muayene: Ağrının kaynağı, diş eti sağlığı, ağız açıklığı ve çiğneme fonksiyonu detaylıca incelenir.
-
Görüntüleme: Panoramik röntgen veya gerekli hallerde 3 boyutlu tomografi (BT/VBT) ile sinir kanalları, sinüs komşulukları ve lezyon sınırları belirlenir.
-
Tıbbi Öykü: Kullanılan ilaçlar (özellikle kan sulandırıcılar), diyabet, hipertansiyon ve sistemik rahatsızlıklar cerrahi planı doğrudan etkiler.
-
Hedef Belirleme: İşlemin ana amacı (ağrı kontrolü, fonksiyon kazandırma veya implant hazırlığı) netleştirilerek alternatifler konuşulur.
İşlem ve Sonrası: Neler Beklenir?
Uygulama Aşamaları
-
Anestezi: Çoğu işlem lokal anestezi ile konforlu şekilde tamamlanır. Kaygı düzeyi yüksek hastalarda ek seçenekler değerlendirilebilir.
-
Cerrahi Müdahale: Diş etine kontrollü erişim sağlanır, gereken kemik düzenlemeleri yapılır ve hedef işlem (çekim, kist çıkarımı vb.) gerçekleştirilir.
-
Patoloji: Çıkarılan kist veya doku örnekleri, kesin tanı ve uzun dönem takip planı için sıklıkla patolojik incelemeye gönderilir.
İyileşme Süreci ve Normal Bulgular
İşlem sonrası ilk 48-72 saatte şu durumlar olağandır:
-
Hafif veya orta şiddette ağrı ve hassasiyet.
-
Yüzde şişlik ve yer yer morarma.
-
Sızıntı şeklinde kanama ve çiğneme sırasında geçici rahatsızlık.
Operasyon Sonrası Bakım Önerileri
-
Kanama Kontrolü: İlk saatlerde tampon ile bası uygulanmalıdır. Sık tükürmek ve pipet kullanmak pıhtı oluşumunu bozarak kanamayı artırabilir.
-
Beslenme: İlk günlerde yumuşak, ılık ve tanesiz gıdalar tercih edilmelidir. Aşırı sıcak ve sert besinlerden kaçınılmalıdır.
-
Ağız Hijyeni: Diş fırçalamaya devam edilmeli, ancak işlem bölgesi nazikçe temizlenmelidir.
-
Sigara Kullanımı: İyileşmeyi ciddi ölçüde yavaşlattığı ve enfeksiyon riskini artırdığı için cerrahi sonrası sigaraya ara verilmelidir.
-
Soğuk Uygulama: İlk 24 saat yapılan aralıklı buz kompresi şişlik yönetiminde etkilidir.
Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtiler gelişirse kontrol randevusu beklenmeden iletişime geçilmelidir:
-
Bası ile durdurulamayan şiddetli kanamalar.
-
Düşmeyen ateş veya titreme.
-
Yutkunma güçlüğü ve nefes darlığı.
-
Dudak, çene veya dilde uzun süren/geçmeyen uyuşukluk hissi.
-
Dikiş hattında açılma veya bölgeden kötü koku/akıntı gelmesi.
Sık Sorulan Sorular
Dentoalveolar cerrahi ile “diş çekimi” aynı şey mi?
Diş çekimi bu alanın bir parçasıdır ancak dentoalveolar cerrahi; kist tedavisi, biyopsi ve kemik düzenlemeleri gibi çok daha geniş bir yelpazeyi kapsar.
Her işlemde dikiş atılması zorunlu mu?
Hayır, işlemin genişliğine ve dokunun durumuna göre dikişsiz yöntemler de tercih edilebilir.
Şişlik ne kadar süre sonra iner?
Genellikle 3. günden itibaren azalmaya başlar, ancak işlemin kapsamına göre bu süre kişiden kişiye değişebilir.
Patoloji sonucu neden istenir?
Alınan lezyonun veya kistin karakterini kesinleştirmek, takip sıklığını belirlemek ve gerekirse ek tedavi planlamak için kritiktir.
